cryptography အေၾကာင္း တေစ့တေစာင္း

နားလည္နုိင္ေအာင္ လွိ်ဳ ့၀ွက္ေသာ စာလံုးမ်ား သေကၤတမ်ားနဲ့ ေရးထားတဲ့ နည္းပညာ (cryptography) ကို ကြ်န္မေက်ာင္းမွာသင္ရတည္းက စိတ္၀င္စားမိခဲ့တယ္ ။ အင္ဂ်င္နီယာပိုင္းအရ အဲဒီနည္းပညာကို ေအာက္ပါအတိုင္း အတိအက် အဓိပၸၸါယ္ ဖြင့္ဆိုပါတယ္ [1] - -

The study of ways to disguise messages so as to avert unauthorized interception is called cryptography.

အဲဒီနည္းပညာကို ဆက္သြယ္ေရး (communications) ပိုင္းအတြက္ အဓိကထား သံုးၾကပါတယ္ ။ အထူးသျဖင့္ စစ္အတြင္းမွာ ဆက္သြယ္ၾကတဲ့အခါမိ်ဳးမွာ ေပးပို့လိုက္တဲ့ မက္ေစ့ခ်္ကို ရန္သူဘက္ကေန ျဖတ္ယူနိုင္လိုက္ရင္ ၊ ဆိုလိုခ်င္တာေတြ မသိေအာင္ လုပ္တဲ့ေနရာေတြမွာ အလြန္အေရးပါပါတယ္ ။ ခုေနာက္ပိုင္းေခတ္မွာေတာ့ ေန့စဥ္ commercial world က ေနရာတိုင္းလိုလိုမွာ (ဥပမာ - ကြ်န္မတို့ ေန့စဥ္ေရးေနတဲ့ အီးေမးလ္ေတြ ဘာေတြမွာေတာင္) လံုျခံဳေရးအတြက္ လိုအပ္သလို သံုးစြဲလာၾကပါတယ္ ။ ဒီပို့စ္မွာေတာ့ ဆက္သြယ္ေရးပိုင္းကေနပဲ အဓိကထား ၾကည့္ပါမယ္ ။ ဒီနည္းပညာ ေပၚေပါက္လာရတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းရင္း အခ်က္နွစ္ခ်က္ကေတာ့ - -

(၁) the need for privacy or for preventing eavesdropping (ကိုယ့္ကိစၥ သူမ်ားေဘးကေန ခိုးမသိနိုင္ေအာင္)

(၂) the need for authentication or for preventing spoofing (မက္ေစ့ခ်္ကို ၾကားကေန ျဖတ္ ၊ မူရင္းမက္ေစ့ခ်္ကို လြဲမွားသြားေအာင္ အေၾကာင္းအရာ ေလွ်ာက္ထည့္တာမိ်ဳး)

ဒီနည္းပညာကိုသံုးတဲ့ေနရာကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဆက္သြယ္ေရးပိုင္းေတြမွာ အဓိကရွိတဲ့ အပိုင္းသံုးပိုင္းျဖစ္တဲ့အျပင္ ၊ ပို့လိုက္တဲ့ လွ်ိဳ ့၀ွက္စာေတြကို ေဖာ္ထုတ္နိုင္မယ့္ ကီး (key) ဆိုတာလည္း ပါ၀င္ပါတယ္ - -

(1) Sender (in this case is known as Encipher)
(2) Receiver (in this case is known as Decipher)
(3) Channel (ပို့သူ နဲ့ လက္ခံရရွိသူၾကား ရွိတဲ့လိုင္း - အဓိကဥပမာကေတာ့ ေလလႈိင္း)
(4) Key

အဲဒီအပိုင္းေလးပိုင္း ဘယ္လိုလုပ္ၾကလဲဆိုတာ ဥပမာေပးရရင္ေတာ့ ... လူတေယာက္ (sender/ encipher) ဟာ တစံုတရာကို ေပးပို့ခ်င္တဲ့အခါ အဲဒီအရာကို ေသတၱာတခုထဲထည့္ ေသာ့ (key) ပိတ္လိုက္တယ္ဆိုပါဆို့ ။ အဲဒီေသတၱာထဲ သူဘာထည့္လိုက္တယ္ဆိုတာ အဲဒီေသတၱာကို သြားပို့ေပးမယ့္သူ (channel) က လံုး၀မသိဘူး ။ သြားပို့ေပးသူျမင္တာက ေသတၱာတလံုးပဲ ။ အဲဒီေသတၱာထဲ ဘာရွိလည္းဆိုတာ သိနိုင္ဖို့ ေသာ့ဖြင့္ၾကည့္မွရမယ္ ။ အဲဒီေသာ့ကလည္း လက္ခံရရွိမယ့္သူ (receiver/ decipher) ဆီမွာပဲ ရွိတယ္ ။

ေနာက္ Digital Fortress By Dan Brown (Page 16) ထဲမွာေပးထားတဲ့ ဥပမာ တခုကေတာ့ - -

HL FKZC VD LDS
LD SNN

အဲဒီနွစ္ေၾကာင္းကို ဒီအတိုင္းဖတ္မယ္ဆို အဓိပၸါယ္ဘာမွမရွိသလိုပါပဲ ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီစာေၾကာင္းမွာရွိတဲ့ စကားလံုးတိုင္းကို အဲဒီစကားလံုးမတိုင္ခင္က စကားလံုးနဲ့ အစားထိုးၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ၊ ေအာက္ပါအတုိင္းေပၚလာပါမယ္ ။

IM GLAD WE MET
ME TOO

ဒီေတာ့ အဲလို စကားလံုးတိုင္းကို တျခားစကားလံုးနဲ့အစားထိုးရမယ္ဆိုတာက ကီး ပါပဲ ။ အဲဒီ ကီး မရွိခဲ့ရင္လည္း အထက္ပါစာေၾကာင္းကို စကားလံုးေတြ ဟိုေရႊ ့ဒီေရႊ ့လုပ္ၾကည့္ ၊ နည္းအမိ်ဳးမိ်ဳး ၾကိဳးစားၾကည့္ျပီး ေနာက္ဆံုး မွန္တဲ့ ကီး ကို ရွာေတြ ့သြားနိုင္ပါတယ္ ။ ဒီဥပမာမွာဆိုရင္ အဂၤလိပ္စကားလံုး ၂၆ လံုးရွိတဲ့အတြက္ ၂၆ ခါ ၾကိဳးစားရမယ္လို့ ေယဘူယ် သတ္မွတ္ပါတယ္ ။ အဲလို trial-and-error guessing method (တခုနဲ့ လုပ္ၾကည့္လိုက္ ၊ မရရင္ ေနာက္တခုနဲ့ လုပ္လိုက္) ကို သံုးတဲ့အခါ brute force attack (အတင္းဓမၼ ရွာေဖြျခင္း / တိုက္ခိုက္ျခင္း) လို့ ေခၚပါတယ္ ။

အဲဒီနည္းဟာ သခ်ၤာပိုင္းကေနၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ရာခိုင္ႏႈန္းျပည့္ ေအာင္ျမင္မယ့္ နည္းလမ္းပါပဲ ။ ဘာလို့လဲဆိုေတာ့ ကီး တခုဟာ ဂဏန္း ၅လံုးပါခဲ့မယ္ဆိုရင္ ၀၀၀၀၀ - ၉၉၉၉၉ ၾကားက combination အမိ်ဳးမိ်ဳးကို ၾကိဳးစားမယ္ဆိုရင္ ၊ အဲဒီ combination ေတြထဲက တခုမဟုတ္ တခုကေတာ့ ကီး ျဖစ္ေနမွာပါပဲ ။ အဲဒီေတာ့ ကီး က ဂဏန္းမ်ားလာေလေလ ၊ စစ္ၾကည့္ရမယ့္ combination ေတြ မ်ားလာေလေလ ၊ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီ ကီး ကို ခန့္မွန္းရဖို့ ခက္ေလေလျဖစ္ပါတယ္ ။

ဒါေၾကာင့္ ခုေခတ္မွာ password ေတြ ေရြးတဲ့အခါ ရွည္ရွည္ေရာ ဂဏန္းေတြ ၊ စာလံုးေတြ ၊ သေကၤတ သံုးျပီး ထည့္ခိုင္းတာပါ ။ ဂဏန္းဆို ၁ - ၉ (၁၀လံုး) ၊ စာလံုးဆို a - z (၂၆ လံုး) နဲ့ ေနာက္ သေကၤတေတြေရာအပါအ၀င္ ထည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ရွည္ေလ ၊ စစ္ၾကည့္ရမွာေတြ မ်ားလာေလပါပဲ ။ အဲလို မ်ားလာတဲ့ combination ေတြကို စစ္ၾကည့္ဖို့ အရမ္းျမန္တဲ့ processor ေတြ လိုအပ္ပါတယ္ ။ အဲဒီအခ်က္က brute force attack ကေန အဓိက ကာကြယ္နည္းတမိ်ဳးပါပဲ ။

သမိုင္းမွာ စကား၀ွက္ေတြကို စသံုးသူတေယာက္ကေတာ့ Julius Caesar ပါပဲ ။ ကိုယ္ေျပာခ်င္တာကို စကားလံုးတလံုးကို ေရႊ ့ျပီး ၊ စကား၀ွက္လုပ္တဲ့ (monoalphabetic cipher) နည္းကို Caesar က Gallic wars မွာ စသံုးခဲ့တဲ့အတြက္ Caesar Cipher လို့အမည္တြင္ခဲ့ပါတယ္ ။ အဲဒီ လွ်ိဳ ့၀ွက္နည္းရဲ့ ဥပမာကေတာ့ - -

Message: N O W I S T H E T I M E
Code: Q R Z L V W K H W L P H
Key: shift the alphabets by one position and replace it in the message to get the code

ေနာက္ စကား၀ွက္နည္း တမိ်ဳးကေတာ့ ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ polybius square လို့အမည္ရတဲ့ 5x5 square array ကို သံုးတာပါပဲ ။


အဲဒီနည္းကို သံုးျပီးလုပ္မယ္ဆိုရင္ ေအာက္ပါအတိုင္း မက္ေစ့ခ်္ ကို လွ်ိဳ ့၀ွက္လို့ ရပါတယ္ - -

Message: N O W I S T H E T I M E
Code: 33 43 25 42 34 44 32 51 44 42 23 51
Key: Find the corresponding column&row number for each alphabet and replace.

ေနာက္ စကား၀ွက္နည္းတမိ်ဳးကေတာ့ Trithemius Progressive Key ဆိုတဲ့နည္းပါပဲ ။ အဲဒီနည္းမွာ a - z အထိရွိတဲ့ စကားလံုးေတြကို တလံုးခ်င္းဆီ ညာဘက္ကို ေရြ ့ျပီး ၊ z ျပီးတဲ့အခါ က်န္တဲ့ေနရာကို a ကေန ျပန္စပါတယ္ ။


အဲဒီနည္းကိုသံုးတဲ့ဥပမာကေတာ့ - -

Key: T Y P E T Y P E T Y P E
Message: N O W I S T H E T I M E
Code: G M L M L R W I M G B I

ဒီနည္းမွာေတာ့ Key က အေပၚကပံုထဲက ဇယားထဲက ဘယ္ row ကို ၾကည့္ရမလဲဆိုတာ ရည္ညႊန္းပါတယ္ ။ ခု ဥပမာမွာ ပထမဆံုးအလံုးက T ျဖစ္ေနလို့ row 19 ကို ရည္ညႊန္းပါတယ္ ။ ေနာက္ မက္ေစ့ခ်္က N ျဖစ္တဲ့အတြက္ plaintext ဆိုတဲ့ေနရာမွာ N စကားလံုးကိုရွိျပီး ၊ အဲဒီ ေကာ္လံ နဲ့ ခုန ရိုး ၁၉ တို့ ဆံုတဲ့ေနရာက စကားလံုးကို ကုဒ္ အျဖစ္ယူလိုက္ပါတယ္ ။

အေပၚမွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ cipher (စကား၀ွက္နည္း) သံုးခုကေတာ့ cryptology မွာ မူလအဆင့္ျဖစ္တာေတြပါပဲ ။ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ့ ကြ်န္မစဥ္းစားမိတဲ့ စကား၀ွက္ကို ၾကိဳးစားၾကည့္ၾကပါဦးလား ။ အဂၤလိပ္လို ဘာကိုဆိုလိုတာပါလဲ ။ သိပ္လြယ္လြန္းသြားရင္ေတာ့ ေနာက္ထပ္ စဥ္းစားထားတာ ရွိပါေသးတယ္ း) ။

Code: K H U R L
Key: Using monoalphabetic cipher. Number of alphabetic shifts = a prime number



References:
[1] Digital Communications: Fundamentals And Applications (Bernard Sklar) - All cipher examples were taken from there.
[2] http://en.wikipedia.org/wiki/Dan_Brown
[3] http://www.biblio.com/authors/558/Dan_Brown_Biography.html

ဆက္ဖတ္ရန္...

ျပန္ပိတ္ရန္...

RS 232 And RS 485

RS 232 အေၾကာင္းကိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေျပာၿပီးသားပါ။ RS 485 ကလည္း 232 လိုပဲ Tx, Rx သံုးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူ႔မွာ Tx နဲ႔ Rx ကို ခ်ိတ္ထားတဲ့ေနာက္ cross wire တစ္ခုပါပါတယ္။ RS 485 မွာ Master နဲ႔ Slaves ဆိုၿပီးရွိပါတယ္။ RS 232 ကေတာ့ peer-to-peer communication ပါပဲ။ 1 Master နဲ႔ 1 Slave ပဲရပါတယ္။ ေအာက္မွာ ပံုနဲ႔ျပထားပါတယ္။ Slave ၃၀ ေက်ာ္အထိ ခ်ိတ္လို႔ရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ သူက Bus Topology နဲ႔သြားပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ slave ကေန Handshaking မလာပဲနဲ႔ Master ကေန control signal တစ္ခုကိုပဲ ေပးတာပါ။ Handshaking လာခ်င္ရင္ေတာ့ slave devices ေတြမွာprogram သပ္သပ္ေရးေပးရပါတယ္။ Machine ေတြက slaves ေတြျဖစ္ၿပီး CPU က master ျဖစ္မွာပါ။ slave to slave ေတာ့ communicate လုပ္လို႔မရႏိုင္ပါဘူး။

ဆက္ဖတ္ရန္...

ျပန္ပိတ္ရန္...

Efficient Cookstove Saves Refugee Lives in Sudan's Darfur Region

An estimated 2.2 million refugees huddle in makeshift camps in the Darfur region of western Sudan. In the camps, they are safe, but they cook their meals over inefficient wood fires, and as already scant forests are depleted they must venture ever farther to gather fuel—up to 9 miles in some cases. Away from camp, the men risk being killed and the women raped or mutilated by the Janjaweed militia.

When a program officer from the U.S. Agency for International Development asked Ashok Gadgil, a senior scientist at the Lawrence Berkeley National Laboratory in Berkeley, Calif., to help solve the problem, Gadgil recruited LBNL colleague Christina Galitsky, an environmental energy researcher. Together they traveled to Darfur to meet the refugees and learn about their cooking needs. Back at LBNL, they and a team of students developed a high-efficiency cookstove made of in-expensive sheetmetal. There’s nothing high-tech about it—a few pieces of bent metal and a cast-iron grate improve combustion and energy transfer—but it uses 55 to 75 percent less wood than a cooking fire, slashing the time refugees need to spend in heightened danger. The stoves fit local cookware, and shield flames from the region’s strong winds. Each stove costs about $15 and should last about five years. “We have not invented something altogether new,” Gadgil says, “but we have tuned the technology to work with the refugees.”

Click on this link to view the video of the invention.

ဆက္ဖတ္ရန္...

ျပန္ပိတ္ရန္...

Generator ေခၚလွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားထုတ္စက္

ေရးသားသူ - ေဇာ္ေအာင္ (ဖိုးေဇာ္)

မိတ္ေဆြတို႔ေရ သံလိုက္ေတြက သူ႕အေပၚစိတ္၀င္စားမိတဲ့ေဇာ္ကို အၿမဲလိုလိုညိႈ႕ငင္ေနၿပီး (Generator) ဂ်င္နေရတာ လို႔ေခၚတဲ့လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားထုတ္စက္ ေတြဆီ အေရာက္ေခၚသြားတာခဲ့ေသးတာဗ်။

အစက ဘာမသိမထားေပမယ့္ ေတြ႔ပါျမင္ပါမ်ားလာေတာ့ နည္းနည္းခ်င္း ပိုသိသိလာေလးေတြေျပာျပရဦးမယ္။

ပထမဆံုးၾကားဖူးတာက (Dynamo) ဒိုင္နမိုတဲ့ စက္ဘီးေတြမွာ တပ္ဆင္ၿပီးလွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားရယူၾကတဲ့စက္ကေလးေတြေပါ့။
အေဖ႔မွာ ရာေလး စက္ဘီးႀကီးရွိေပမယ့္ ဒိုင္နမိုမပါလို႔ မီးမထြန္းႏိုင္ဘူး၊ သူမ်ားစက္ဘီးမွာ ဒိုင္နမိုတပ္ထားတာကိုသြားသြားၾကည့္ရတယ္။

ပိုင္ရွင္လစ္တုန္း ဒိုင္နမိုရဲ႔ေခါင္းပိုင္းေလးကို လက္ႏွင့္လွည့္ၾကည့္ခဲ့ေသးတယ္။ ကိုယ္က တစ္စိတ္စာေလာက္လွည့္ၿပီး လက္လႊတ္ၾကည့္လိုက္တိုင္း ေခါင္းကထားတဲ့ေနရာရပ္မေနပဲ သူ႔အလိုလို နည္းနည္းခုန္ေရႊ႕သြားၿပီးမွ ရပ္ရပ္သြားတာေတြ႕ရတယ္။

အထဲမွာ အၿမဲတမ္းသံလိုက္ရွိေနလို႔ဒီလိုျဖစ္ရပံုကို (လက္ေတြ႕ပစၥည္းမရွိမီကတည္းက ဗဟုသုတရႏိုင္သမွ်ေနရာေတြက စပ္စပ္စုစုလုပ္ထားသူမို႔) ေဇာ္ ႀကိဳသိထားတယ္ေလ။

ေနာက္ၿပီးေတာ့ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားကို စြမ္းအင္အသီးသီးမွအသြင္ေျပာင္းကာရယူႏိုင္ဖို႔ နည္းလမ္းခဲြေတြအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႕ ထုတ္ယူရႏိုင္တာေတြလည္း ႀကိဳသိထားတယ္။

အဲဒီအထဲမွာ ယႏၱယားနည္းစဥ္လို႔ေခၚတဲ့ စက္မႈစြမ္းအင္ကိုသံုးၿပီး သံလိုက္ဓါတ္အားမွ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား ထုတ္ယူတဲ့နည္းကို ေတာ္ေတာ္ေလးစိတ္၀င္စားမိတယ္ေပါ့ဗ်ာ။

ေဇာ္ဖတ္ဖူးတဲ့ စာအုပ္ေတြထဲမွာရွင္းျပထားတာက

ယႏၱယားနည္းစဥ္ျဖင့္ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားျဖစ္ထြန္းရရွိရန္ အေရးပါေသာအခ်က္ႀကီး ၃ခ်က္ ျပည့္စံုရန္လိုၿပီး
လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားထုတ္စက္တို႔ တြင္ အေျခခံအစိတ္အပိုင္းႀကီး ၅ခုပါ၀င္ေလ့ရွိတယ္တဲ့။

အေရးပါေသာအခ်က္ႀကီး ၃ခ်က္ကေတာ့

၁) သံလိုက္နယ္ေျမ (Magnetic field)
၂) လွ်ပ္ကူးနန္းႀကိဳးေခြ (Conductor)
၃) လႈပ္ရွားမႈအား (Motion) တို႔ျဖစ္ၿပီး

လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားထုတ္စက္မ်ားရွိ အေျခခံအစိတ္အပိုင္းႀကီးမ်ားကေတာ့
(လည္ပတ္ေသာအပိုင္းမွ လွ်ပ္စစ္ထုတ္ေပးေသာ ပံုစံတြင္ျဖစ္ပါသည္)

၁) ကိုယ္ထည္ပိုင္း (Yoke)
၂) သံလိုက္နယ္ေျမဖန္တီးေပးရာအပိုင္း (Magnetic pole shoes)
၃) လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား ညိွဳ႕၀င္ျဖစ္ေပၚရာအပိုင္း (Armature)
၄) လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေျပာင္းလည္းေပးပို႔ ေသာအပိုင္း (commutator)
၅) ေရွ႕ေနာက္ ထိပ္ပိတ္မ်ား(End covers)

ဟူ၍ျဖစ္ပါသည္တဲ့။

အဲဒီစာအုပ္မွာပဲ အေျခခံက်ေသာ ဒီစီလွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားထုတ္စက္ တို႔၏ (Armature coil ႏွင့္ Field coil) ဆက္သြယ္ပံု အမ်ဳိးအစားကဲြမ်ား

1) Series generator
2) Shunt generator
3) Compound generator
a) Short-shunt
b) Long-shunt စတဲ့ အေျခခံသေဘာမ်ား ကိုေသခ်ာရွင္းျပၿပီးမွ

ေအစီလွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား ထုတ္စက္အေၾကာင္း၊ သံလိုက္ဓါတ္အားအတြက္ သံလိုက္ျပဳေခြ (Magnetic field coil) သို႔ DC လွ်ပ္စီးေၾကာင္း ေပးသြင္းပံုနည္းမ်ားကို

၁) ျပင္ပမွသီးျခားေပးသြင္းနည္း (Separated-field excitation method)
၂) ကိုယ္တိုင္ဓါတ္အားေပးသြင္းနည္း (Self-excitation method)
စသည္ျဖင့္ (Excitation ေပးသြင္းပံု/ထိန္းခ်ဳပ္ပံု) အမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္တကြ ဆက္ရွင္းျပပါတယ္။


ၿပီးေတာ့မွ (Alternator/ Generator) ေခၚအႀကီးစား ဓါတ္အားထုတ္စက္ႀကီးမ်ားအေၾကာင္း ဆက္လက္ရွင္းျပထားတာေတြ႕ရပါတယ္။

လွ်ပ္ထုတ္စက္မ်ားတြင္ လည္ပတ္ေသာအပိုင္းမွ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္ထုတ္ယူေသာအမ်ဳိးအစား (revolution armature type) ႏွင့္ တည္ၿငိမ္ေသာအပိုင္းမွ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားထုတ္ယူေသာအမ်ဳိးအစား (revolution field type) ဟု အဓိကခဲြျခားေလ့လာႏိုင္ေၾကာင္းလည္း စာေတြ႔ျဖင့္ပဲသိခဲ့ရပါတယ္။

ထုတ္လုပ္မႈပမာဏ (Capacity) ၂၅၀ ကီလို၀ပ္ အထက္စက္ႀကီးမ်ားကို (revolution field type) နည္းလမ္းျဖင့္သာ တည္ေဆာက္ေလ့ရွိၾကၿပီး
(revolution field type) စက္တို႔တြင္ Commutator slip ring type ႏွင့္ Brush less type တို႕ ကြာျခားတည္ရွိႏိုင္ပံုတို႔ကို လည္းထပ္မံ ရွင္းပါေသးတယ္။

နည္းလမ္းကဲြအားလံုးအတြက္ အထြက္လွ်ပ္စစ္ဗို႔အား ခ်ိန္ညွိထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္ကိုလည္း အေျခခံသေဘာ သိရွိေစပါတယ္။

စာထဲမွာေတြ႕ဖူးတာေတြကို စာခ်ည္းသက္သက္ပဲရယ္လို႔ စိတ္မပ်က္ႏိုင္အားပဲ အားလံုးနားမလည္ႏိုင္သည့္တိုင္ စိတ္ပါ၀င္စားစြာ ေလ့လာၾကည့္ဖူးတာေၾကာင့္
စာသင္ခန္းမ်ားအတြင္းမွ လက္ေတြ႕ပစၥည္းကရိယာမ်ားႏွင့္ထိေတြ႕ခြင့္ရလာခ်ိန္မွာ အလြန္ရင္းႏွီးကၽြမ္း၀င္ေနၿပီးသားျဖစ္ေစတာကို ကိုယ္ေတြ႔တင္ျပလိုက္ပါတယ္။

စာသင္ခန္း/အလုပ္ရံုခန္းမ်ားမွ ထပ္ဆင့္သိရွိလာရတဲ့ ပညာဗဟုသုတ မ်ားကလည္း
ေနာင္အခ်ိန္မွာ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေပးစက္အမ်ဳိးမ်ဳိးထိန္းသိမ္းကိုင္တြယ္ေမာင္းႏွင္ႏိုင္ရန္၊ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းမႈေပးရန္တို႔အတြက္ပါ လံုေလာက္ေသာ အေတြ႕အႀကံဳမ်ားရွိေစပါတယ္။

အခ်က္အလက္မ်ားကို အၾကမ္းအားျဖင့္ျပည့္စံုေအာင္စုေပါင္းေဖၚျပရတဲ့အတြက္ တစ္ပိုင္းစီ အေသးစိတ္ မေဖၚျပႏိုင္ပဲရွိေနပါတယ္။

အေသးစိတ္သိလိုသည္မ်ားရွိလို႔ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းလာခဲ့ပါက ၀ိုင္း၀န္းေဆြးေႏြးေျဖၾကားၾကဦးမွာျဖစ္လို႔ ယခုထက္ပိုၿပီး စံုလင္တိက်မွန္ကန္စြာ သိႏိုင္ၾကဦးမွာျဖစ္ေၾကာင္း တင္ျပလိုပါတယ္။

ဆက္ဖတ္ရန္...

ျပန္ပိတ္ရန္...

Nuclear Project

Below shows a series of scientific videos on nuclear system from youtube website. This post is purely for an educational purpose.

Part 1:
a.)atomic fission
b.)atomic fission diagram
c.)neutrons and fission fragments


Part 2:
a.)nuclear chain reaction
1. controlled (nuclear power)
2. uncontrolled (nuclear weapons)


Part 3:
a.) spontaneous fission
b.) littleboy (specifications, parts)


Part 4:
a.)fatman (implosion-type bomb)
---specifications and parts


part 5:
a.nuclear fusion
b. hyrogen bomb (basics and secrets and schematics)


part 6:
a.The trinity test,
b.Formation of mushroom clouds (or timestamp, at least)
c.After effects of a nuclear blast

ဆက္ဖတ္ရန္...

ျပန္ပိတ္ရန္...

How solar panels are made

How solar panels are made (Discovery Channel program)

ဆက္ဖတ္ရန္...

ျပန္ပိတ္ရန္...

Renewable Wind energy videos

Below videos show the inventions and projects using wind energy.

How a homebuilt wind turbine create usable Electrical Power



Vertical wind turbine works better than horizontal ones in turbulent airflow


This is a new type of wind turbine. This disk-like shape can yield winds energy up to 40%, much more than the conventional propeller shape wind turbines.

ဆက္ဖတ္ရန္...

ျပန္ပိတ္ရန္...

Matlab သံုးနည္း ျမန္မာလို ပို့ခ်ခ်က္မ်ား

ကေနာင္ ဆိုသူ တင္ျပေသာ ၊ Matlab သံုးနည္း ျမန္မာလို ပို့ခ်ခ်က္မ်ားကို ေအာက္ပါဗြီဒီယိုမ်ားတြင္ ၾကည့္နိုင္သည္ ။

Matlab Introduction



Fast Fourier Transform (FFT) using Matlab



FFT Power Spectrum using Matlab



FFT Mag and Phase with matlab

ဆက္ဖတ္ရန္...

ျပန္ပိတ္ရန္...

Myanmar National Grid and Rainfall Data

Re-post from here

ဆက္ဖတ္ရန္...

ျပန္ပိတ္ရန္...

Bioeconomy glossary

Re-post from this SOURCE

Biobased economy: "Bioeconomy" and "biobased economy" describe a future in which people rely more on renewable resources to meet society's needs for energy, chemicals and raw materials. Instead of an economy dependent on the planet's limited supply of nonrenewable resources such as petroleum and coal, we will convert biomass -- plant material and municipal and livestock waste -- into electricity, fuels, plastics and the basic components of chemical processes.

Biodiesel: A fuel made from plant oils that can be used in a conventional diesel engine.

Bioenergy: Renewable energy made from organic matter. The organic matter may be used directly as a fuel or processed into liquids or gases.

Biofuel: Fuel made from renewable resources such as cellulose, corn or plant oils. Ethanol, biodiesel and methanol are all biofuels.

Biomass: Renewable organic matter, including wood and other forest products, plants, agricultural crops, human and animal waste, and aquatic plants.

Bioproducts: Products made from renewable resources or processed from renewable resources.

Biorefinery: A factory where biomass is processed into biofuels, biochemicals, biomaterials and other bioproducts. Byproducts are used to power the factory or are turned into other products.



Cellulose: A carbohydrate in plants. Cellulose makes plant stems, stalks and trunks rigid and gives structure to cell walls.

Greenhouse gas: A gas that traps heat from the sun in the Earth's atmosphere and produces greenhouse effects. Carbon dioxide is a major greenhouse gas. Others include nitrous oxide and methane.

Nanotechnology: Technology that works at the atomic or molecular level.

Petrochemicals: Chemicals made from oil, natural gas or other fossilized hydrocarbons.

====================================================================================

Re-post from this SOURCE

Biofuel
A fuel made from biological materials, usually plants. Ethanol and biodiesel are two different types of biofuels. Fossil fuels (which are formed underground) are distinct from biofuels.

Biodiesel
A fuel derived from sources such as vegetable oils that is the equivalent of diesel refined from petroleum; diesel has a higher energy density than gasoline. A variety of oils serve as a source of biodiesel including rapeseed, soybean, and even waste vegetable oil. Other crops that show promise include mustard, flax, sunflower, canola, and even algae.

Carbon neutral
Over its life cycle, a product or process that does not add more carbon dioxide to the atmosphere. For instance, a plant consumes carbon dioxide while it grows, then when transformed into and used as fuel such as ethanol it releases carbon dioxide back into the atmosphere. Plant-derived fuels have the potential to be carbon neutral.

Carbon sequestration
The capture and long-term storage of carbon dioxide before it is emitted into the atmosphere. One example: a system for filtering CO2 out of the emissions of a coal-fired power plant and pumping the CO2 deep underground.

Cellulosic biomass
The fibrous, woody, and generally inedible portions of plants that make up 75 percent or more of all plant material. (See sidebar at right for more details)

Ethanol
Also known as grain alcohol, a liquid produced by fermentation in which yeast metabolizes sugar, producing carbon dioxide and ethanol.

Lignin
A compound that accounts for roughly 25 percent of all plant material that provides rigidity and, together with cellulose, forms the woody cell walls of plants and the glue that binds these cells. Lignin is an excellent fuel and can be burned to provide heat, steam, and electricity.

Net energy
The energy provided by a fuel minus the energy required to produce or obtain it. For instance, the net energy of gasoline is reduced by the energy lost in extracting oil from deep in the earth, refining, and transporting it to consumers. Similarly, the net energy of corn ethanol is reduced by the energy required to make fertilizers; irrigate, grow, harvest and transport crops; and build refineries.

Synthetic biology
The design and construction of new biological entities such as enzymes, genetic circuits, and cells, or the redesign of existing biological systems. The field builds upon advances in molecular, cell, and systems biology and seeks to transform biology in the same way that synthesis transformed chemistry and that integrated circuit design transformed computing.

.................

A primer on 'cellulosic biomass'

Ethanol is the fastest-growing energy source in the world, yet it provides only about three percent of America's transportation fuels. In the United States, corn is the feedstock for almost all of the ethanol produced today, but its growth potential is limited. The big hope to increase ethanol production rests on tapping cellulose, which makes up the vast bulk of all plant materials, and finding better ways to transform it into liquid fuels.

Cellulosic biomass – cellulose and hemicellulose – comprises upward of 75 percent of all plant material. This material can be used as a low-grade fuel that can be burned, but currently it is difficult and costly to turn it into a liquid fuel like ethanol. The potential, however, is tantalizingly near. Cellulose and hemicellulose are polymers of sugar, but they are complex compounds not easily broken down into their simpler component sugars. Several processes are being used with some success now, but researchers are seeking faster, cheaper, more efficient ways to break down cellulosic biomass into sugars. Yeast can then ferment these sugars into ethanol.

What would be the source of cellulosic biomass? Candidates include agricultural plant wastes, plant wastes from industrial processes (sawdust, paper pulp), and crops grown specifically for fuel production, such as switchgrass and poplar trees.

Says Steve Chu, Nobel laureate and director of Lawrence Berkeley National Laboratory, "We should develop rapidly growing, self-fertilizing plants that convert carbon dioxide, sunlight, water and modest amounts of nutrients into biomass, such as cellulose, and more efficient means to convert the biomass and biowaste into usable forms of energy. Nature has found ways to convert cellulose within the stomach of a termite and at the bottom of a swamp. A promising avenue of research is to improve these microorganism communities or develop biology-inspired enzymes that can replace existing, less efficient processes."
-- Jeffery Kahn

ဆက္ဖတ္ရန္...

ျပန္ပိတ္ရန္...